Levada-wandelingen op Madeira: de 5 mooiste routes op het bloemeneiland

Madeira is een wandelparadijs, en de levada's zijn daar de reden van. Deze historische irrigatiekanalen werden vanaf de 15e eeuw aangelegd om water van de regenrijke noordhellingen naar het droge zuiden te leiden. Tegenwoordig doorkruisen meer dan 2.500 kilometer aan levada's het hele eiland, en langs de kanalen lopen de mooiste wandelpaden die ik ooit heb meegemaakt. Door eeuwenoude laurierbossen, langs watervallen, door donkere tunnels en over kloven met uitzicht op de Atlantische Oceaan.

Inhoud van dit artikel9 hoofdstukken

• 1Levada-wandelingen op Madeira, de 5 mooiste routes op het bloemeneiland
• 21. Levada do Caldeirão Verde, mijn absolute favoriet (13 km, gemiddeld)
• 32. Van Pico do Arieiro naar Pico Ruivo, de koningsroute boven de wolken (7 km, zwaar)
• 43. Levada das 25 Fontes: de Instagram-klassieker (route & tips)
• 54. Levada do Rei, de koninklijke (10 km, makkelijk)
• 65. Vereda do Pico Ruivo via Achada do Teixeira, de korte weg naar de top (6 km, gemiddeld)
• 7Wandelen op Madeira: veiligheidstips tegen overvallen op rondwandelroutes
• 8Kosten voor een wandelweek op Madeira
• 9Veelgestelde vragen

Ik was een week op Madeira, had de drone en de Camera in mijn rugzak en ging elke dag wandelen. Hier zijn mijn 5 favorieten, met alle informatie die je nodig hebt voor je planning.

1. Levada do Caldeirão Verde: mijn absolute favoriet (13 km, gemiddeld)

Als je maar één levada op Madeira loopt, kies dan deze. De route begint bij het Queimadas Forest Park en leidt je door een laurierbos dat aanvoelt als een andere dimensie. Met mos bedekte bomen, nevelslierten die door de boomkronen trekken, vogelgezang, zoals in Jurassic Park, maar dan echt.

De wandeling voert door 4 tunnels, en hier wordt het avontuurlijk. De langste is ongeveer 100 meter, aardedonker en zo laag dat je soms je hoofd moet buigen. Een hoofdlamp is verplicht. De grond is nat, het plafond druppelt en je hoort alleen de echo van je stappen en het geklater van de levada naast je. Klinkt dreigend? Is geweldig.

Aan het einde wacht de Caldeirão Verde, een „groene ketel“ waarin een waterval van 100 meter hoog in een smaragdgroen bekken stort. De rotswanden eromheen zijn bedekt met mos en varens. Ik heb de drone laten opstijgen en het beeld van bovenaf nam mijn adem weg, het verzadigde groen van het bekken ingebed in de verticale rotswanden, met de waterval als een witte draad ertussen.

Praktische info Caldeirão Verde

• Afstand: 13 km (heen en terug)
• Duur: 4-5 uur
• Moeilijkheid: gemiddeld (tunnels, deels smalle paden)
• Start: Queimadas Forest Park (parkeerplaats aanwezig, kom vroeg!)
• Hoogtemeters: minimaal, typisch levada, bijna vlak
• Hoogtepunt: de waterval aan het einde + het mystieke laurierbos

2. Van Pico do Arieiro naar Pico Ruivo: de koningsroute boven de wolken (7 km, zwaar)

Strikt genomen geen levada-wandeling, maar wel de spectaculairste tocht op Madeira. Je wandelt van het op twee na hoogste punt van het eiland (Pico do Arieiro, 1.818 m) naar het hoogste (Pico Ruivo, 1.862 m). En het bijzondere: je wandelt boven de wolken. Letterlijk.

Ik ben om 5:30 uur bij de Pico do Arieiro gestart om de zonsopgang mee te pakken. Onder me een gesloten wolkendek, boven me een sterrenhemel die langzaam oranje kleurde. Toen de zon boven de wolken opkwam en de omliggende toppen als eilanden uit een wit zee oprezen, dat was een van de top-3-momenten van mijn hele carrière als creator. De drone draaide op volle toeren en ik kreeg kippenvel ondanks mijn fleecejas.

De route zelf is veeleisend: smalle paden langs steile hellingen, trappen uitgehouwen in de rots, een tunnel, steile beklimmingen en afdalingen. Onderschat het niet bij nat weer of wind, hier zijn al mensen uitgegleden. Maar bij goed weer en met stevig schoeisel is de tocht haalbaar voor iedereen met een normale conditie.

Eenmaal bij de Pico Ruivo heb je een 360-gradenuitzicht over het hele eiland, op heldere dagen zie je Porto Santo en de Desertas-eilanden aan de horizon. Er is een kleine berghut waar je kunt opwarmen en een kop koffie kunt drinken voordat je aan de terugweg begint.

Praktische info Pico-tocht

• Afstand: 7 km (enkele reis) of 14 km heen en terug
• Duur: 3-4 uur per richting
• Moeilijkheid: zwaar (steile passages, hoogte, wisselvallig weer)
• Start: parkeerplaats Pico do Arieiro (met de auto bereikbaar)
• Hoogtemeters: ca. 600 hm op en neer
• Tip: start vóór 6 uur voor de zonsopgang. Trek meerdere lagen aan, boven is het 10-15°C kouder dan in Funchal.

3. Levada das 25 Fontes: de Instagram-klassieker (route & tips)

25 Fontes, 25 bronnen. Aan het einde van deze levada-wandeling storten 25 kleine watervallen van een met mos begroeide rotswand in een natuurlijk bekken. Dit is de plek die je kent van Instagram en Pinterest. En ze is in het echt net zo indrukwekkend als op de foto's, wat niet bij elke Insta-spot het geval is.

De wandeling begint op de parkeerplaats Rabaçal en gaat eerst steil bergafwaarts (denk eraan: bergaf aan het begin betekent bergop aan het einde). Daarna loop je langs de levada door een dicht laurierbos, UNESCO-Werelderfgoed, een van de laatste resten van het oerwoud dat ooit heel Zuid-Europa bedekte. De lucht ruikt naar nat mos en aarde. Af en toe duikt een Madeira-vink op, die komen alleen hier voor.

Bij het bekken aangekomen raad ik aan: statief opstellen, ND-filter erop, lange sluitertijd. De watervallen worden zijdezachte draden en het bekken wordt spiegelglad. Een van mijn beste landschapsfoto's ooit. Met mijn drone van bovenaf zie je de cirkelronde vorm van het bekken bijzonder goed, maar let op: de rotswanden zijn steil en de wind in de ketel is onvoorspelbaar.

Bonustip: combineer deze tocht met de Levada do Risco. Vanaf hetzelfde startpunt bereik je in 20 minuten nog een waterval, 100 meter vrije val in een smal bekken. Dat is in totaal misschien 2 uur extra en absoluut de moeite waard.

Praktische info 25 Fontes

• Afstand: 11 km (heen en terug, incl. uitstapje naar Risco)
• Duur: 3-4 uur
• Moeilijkheid: makkelijk tot gemiddeld
• Start: parkeerplaats Rabaçal (shuttlebus van boven of 20 min lopen)
• Hoogtepunt: het bekken met 25 watervallen + Risco als bonus

4. Levada do Rei: de koninklijke (10 km, makkelijk)

Als je na de Pico-tocht of de Caldeirão Verde iets rustigers zoekt, is de Levada do Rei perfect. „De Koninklijke“, en de naam past. Je wandelt door een van de mooiste en best bewaarde laurierbossen van het eiland, vrijwel helemaal vlak, schaduwrijk, met het zachte geklater van de levada als vaste metgezel.

De wandeling begint in Ribeiro Bonito en voert door dicht groen. Wat deze levada bijzonder maakt: de rust. In tegenstelling tot 25 Fontes of Caldeirão Verde is hier bijna niemand onderweg. Ik was op een dinsdagochtend helemaal alleen, alleen ik, het bos en het water. Voor fotografen een droom: het diffuse licht in het laurierbos zorgt voor een bijna bovenaardse sfeer. Lange sluitertijden bij het water, macro-opnamen van mos en varens, de camera met de 16-35mm in groothoek, ik had urenlang kunnen fotograferen.

Aan het einde bereik je een schilderachtig brongebied waar meerdere kleine toevoerbeekjes samenkomen. Geen dramatische waterval, maar een stille schoonheid die bijna meditatiever is dan de grote spektakelstukken. Perfect voor gezinnen, oudere wandelaars of dagen waarop je gewoon in de natuur wilt zijn zonder jezelf uit te putten.

Praktische info Levada do Rei

• Afstand: 10 km (heen en terug)
• Duur: 2,5-3 uur
• Moeilijkheid: makkelijk
• Start: Ribeiro Bonito
• Bijzonderheid: rustig, weinig toeristen, perfect voor fotografie

5. Vereda do Pico Ruivo via Achada do Teixeira: de korte weg naar de top (6 km, gemiddeld)

Wil je naar het hoogste punt van Madeira, maar heb je geen 7 uur voor de koningsroute? Neem dan deze route. Vanaf Achada do Teixeira bereik je de Pico Ruivo in ongeveer 45 minuten, de kortste en makkelijkste weg naar de top.

Minder dramatisch dan de route vanaf de Pico do Arieiro, maar het uitzicht boven is identiek: 360-gradenpanorama, wolkenzee, het hele eiland onder je. Ik liep deze route aan het eind van de middag en beleefde boven de zonsondergang, een heel andere ervaring dan de zonsopgang op de lange route, maar even magisch. Het warme, gouden licht dompelde de vulkanische rotsen in oranje tinten, terwijl onder me de wolken langzaam de dalen vulden.

Het pad is goed bestraat, met enkele traptreden, en haalbaar voor iedereen met een normale conditie. Bij het startpunt staat een curiositeit: de „Homem em Pé“ („Staande man“), een natuurlijke basaltformatie die eruitziet als een staand mens. Een mooi fotomotief voordat de eigenlijke wandeling begint.

Praktische info korte Pico-route

• Afstand: 6 km (heen en terug)
• Duur: 1,5-2 uur
• Moeilijkheid: gemiddeld (trappen, enige hoogte)
• Start: parkeerplaats Achada do Teixeira
• Tip: voor de zonsondergang rond 16 uur starten (afhankelijk van het seizoen)

Wandelen op Madeira: veiligheidstips tegen overvallen op rondwandelroutes

Uitrusting

Stevige wandelschoenen met profiel zijn een must, de paden zijn vaak nat en glad, vooral na regen. Hoofdlamp voor de tunnels (de zaklamp van je smartphone kan in nood ook, maar met een echte hoofdlamp heb je je handen vrij). Altijd een regenjas bij je, op Madeira kan het weer binnen 30 minuten omslaan van zonneschijn naar mist en regen. Minstens 1 liter water, bij langere tochten 1,5. Wandelstokken zijn optioneel, maar bij de Pico-tocht aan te raden.

Beste reistijd voor wandelen op Madeira

Het hele jaar door mogelijk, dat is het mooie van Madeira. De temperaturen liggen tussen 16°C (winter) en 25°C (zomer). Beste maanden: april tot juni en september tot november. In de zomer kan het in de dalen benauwd worden, in de winter hangen de hogere gebieden vaker in de wolken. Maar zelfs in december had ik op de levada's meestal goed wandelweer.

Drones op Madeira

In de natuurreservaten (Parque Natural da Madeira) zijn drones officieel verboden. In de praktijk wordt dat verschillend gehandhaafd, op populaire plekken als 25 Fontes en Caldeirão Verde zou ik het laten. Buiten de beschermde gebieden (kust, Funchal, Pico do Arieiro) had ik geen problemen. Vlieg altijd respectvol, stoor andere wandelaars niet en vraag het bij twijfel.

Kosten voor een wandelweek op Madeira

Madeira is voor een Atlantisch eiland verrassend goedkoop. Uit eten gaan kost ongeveer de helft van wat je in Duitsland betaalt. Een espresso 0,70 €, een biertje 1,50 €, een complete maaltijd met vis en wijn onder 15 €. De huurauto is de beste tip: de startpunten van de levada's liggen verspreid over het hele eiland en zijn met de bus nauwelijks te bereiken.

Veelgestelde vragen

Heb ik een gids nodig voor de levada-wandelingen?

Nee, alle 5 routes in deze gids zijn goed bewegwijzerd en zonder gids te doen. De paden zijn duidelijk (je volgt de levada). Voor de Pico-tocht kan een gids bij slecht weer zinvol zijn, omdat oriëntatie bij mist lastig wordt. Verder volstaan een goede wandel-app (ik gebruik Komoot) en basiskennis.

Kan ik de routes ook bij regen lopen?

De levada-wandelingen wel, je bent meestal in het bos en een beetje regen maakt de sfeer zelfs nog mysterieuzer. De Pico-tocht (nr. 2) zou ik bij regen of harde wind afzeggen, de blootgestelde plekken worden dan gevaarlijk. In het algemeen geldt: Madeira heeft microklimaten. Het kan in het zuiden zonnig zijn terwijl het in het noorden regent. Check altijd het weerbericht voor de specifieke regio.

Zijn de levada's geschikt voor kinderen?

De Levada do Rei (nr. 4) is perfect voor kinderen vanaf ongeveer 6 jaar, vlak, schaduwrijk, kort. De 25 Fontes (nr. 3) kan ook, als de kinderen aan wandelen gewend zijn. De Caldeirão Verde (nr. 1) met tunnels en smalle stukken pas vanaf ongeveer 10 jaar. De Pico-tocht (nr. 2) pas vanaf ongeveer 12-14 jaar, afhankelijk van de conditie.

Wat is het beste moment van de dag om te wandelen?

Vroeg starten, 7 tot 8 uur. Ten eerste vanwege het licht (vooral bij de Pico-tocht), ten tweede vanwege de toeristen (25 Fontes is vanaf 11 uur overvol), ten derde vanwege het weer (in de middag vormen zich vaak wolken in de bergen). Ik stond bij elke tocht vóór 8 uur aan de start en had de paden grotendeels voor mezelf.

Welke levada is het mooist voor foto's?

Caldeirão Verde (nr. 1) voor mystieke bosssfeer en de waterval. 25 Fontes (nr. 3) voor de Instagram-shot bij het bekken. Pico-tocht (nr. 2) voor epische landschapsopnamen en dronebeelden boven de wolken. Levada do Rei (nr. 4) voor stille, meditatieve bosbeelden. Elke heeft haar eigen visuele karakter.

Meer over Madeira: Mijn complete reisverslag over Madeira